Pomysły na genialne utwory nie przychodzą ot tak. James Hetfield w swoich tekstach wielokrotnie sięga po inspiracje z zewnątrz – poniżej znajdziecie zestawienie utworów, których teksty (lub tytuły) inspirowane są szeroko pojętą literaturą, sięgając wstecz aż do czasów mitologii.
BIBLIA
Motywy biblijne od zawsze były źródłem inspiracji malarzy, pisarzy, tekściarzy i wszelkiej maści artystów. Biblia dostarcza z jednej strony odpowiedzi na egzystencjalne pytania nękające ludzkość od zarania dziejów, a także daje szerokie pole interpretacji. Pełne dramaturgii wizje stworzenia świata, wszechmogącego Boga czy Apokalipsy silnie oddziaływały na wyobraźnię chłopca pochodzącego z (może aż za bardzo) chrześcijańskiej rodziny.
The Four Horsemen
„Kill 'Em All” dostarcza nam podwójną dawkę zniszczenia, demonów i szybkiej jazdy bez trzymanki. Nie brakuje tego również w „The Four Horsemen”. Jest to obraz Czterech Jeźdźców zaczerpnięty z Apokalipsy św. Jana. Zaryzykuję stwierdzenie, że pod względem tekstu i spójności ryczących gitar z przekazem, jaki niesie ten utwór, jest to najbardziej ambitny kawałek ze wszystkich na płycie. Piąta zwrotka opisuje każdego z Jeźdzców oraz ich atrybuty. Cały utwór skupia się wokół spustoszenia ziemi i śmierci – jest w nim jednak coś więcej, coś poetyckiego i znaczącego – tutaj uwidacznia się subtelna różnica dzieląca The Four Horsemen oraz The Mechanix.
Creeping Death
Inspiracja utworu zaczerpnięta z opisanych w Księdze Wyjścia plag egipskich, a w szczególności z ostatniej z nich – śmierci synów pierworodnych. Wersy:
Naprzód mój ludu do Ziemi Obiecanej, Idźcie, Ja będę z wami, będę gorejącym krzewem, Krew, Płynie wzburzona z nurtem Nilu, Plagi, Trzydniowe ciemności, Z gradu w ogień
opisują poprzedzające mord wydarzenia – płonący krzew, woda w Nilu zamieniona w krew, trzydniowe ciemności – opis cudów i plag wskazujących na potęgę Boga i niższość ludzkości.
Bad Seed
Tytuł utworu („Złe ziarno”) odnosi się do przypowieści o siewcy:
Siewca zaczął siać ziarno. Część padła na drogę, część na grunt skalisty, część między ciernie, część na ziemię żyzną. Pierwszą część rozdziobały ptaki, druga wydała szybko plon, ale spaliła się na słońcu, bo nie miała korzeni, trzecia nie wydała owoców. Jedynie czwarta część wydała wielokrotny plon. (Mt 13, 1-8).
Tekst utworu zdaje się opowiadać Biblię w wielkim skrócie – od Księgi Rodzaju, poprzez wygnanie Adama i Ewy z raju („Pierce the apple skin”) aż po tragiczne konsekwencje grzechu pierworodnego (Apokalipsa). W książce Chrisa Inghama pt. „Metallica: Historie największych utworów” czytamy:
”Zerwij zasłonę” odnosi się do Adama ukrywającego swą nagość przed Bogiem. „Złam pieczęć” – siódma pieczęć przełamywana przez anioła zwiastującego koniec świata.
Judas Kiss
Mimo, że tytuł utworu („Pocałunek Judasza”) wskazuje na to, że będzie on opowiadał o zdradzie, koncentruje się on na czymś innym. Ukazany jest tutaj obraz szatana jako siły sprawczej, która popycha nas ku wszelkim grzechom, a tekst skupia się na naszych życiowych wyborach – czy ulegniemy kuszeniu i zawierzymy naszą duszę złu.
https://www.youtube.com/watch?v=7mK3LHSg0jY
MITOLOGIA
King Nothing
Utwór powstał prawdopodobnie w oparciu o mit o królu Midasie. Bogaty, lecz chciwy władca został ukarany przez Dionizosa – od tej pory wszystko, czego się tknął zamieniało się w złoto. Wszystko, włącznie z jedzeniem i piciem. Tekst „King Nothing” traktuje o nieposkromionej chciwości, którą to Hetfield zdaje się potępiać:
Wszystko, za czym goniłeś
I to wszystko legnie w gruzach
I pęka twa koronaUważaj na swe życzenia
Bo będziesz żałował
Uważaj na swe życzenia
Bo jeszcze się spełnią
POWIEŚCI
Welcome Home (Sanitarium)
Z pewnością kojarzycie film „Lot nad kukułczym gniazdem” – adaptację powieści Kena Keseya o tym samym tytule. Na pewno też wiecie, że utwór „Welcome Home” i motywy zawarte w filmie i powieści są ze sobą powiązane. Zacznijmy od utworu Metalliki – ukazuje on obraz człowieka zamkniętego w psychiatryku na podstawie jakiegoś wyssanego z palca wyroku. Im dłużej przebywa za kratami, tym bardziej czuje się ubezwłasnowolniony. Nasz niesprawiedliwie uwięziony, zdrowy umysłowo bohater, pod wpływem odizolowania naprawdę zaczyna okazywać objawy szaleństwa. Z drugiej strony, powieść Keseya ukazuje człowieka, który symuluje chorobę, aby uniknąć kary za popełnioną zbrodnię. Sprowadza się to do podobnej sytuacji, jak w przypadku tekstu Metalliki. Jeżeli jeszcze nie czytaliście, lub nie obejrzeliście adaptacji z Jackiem Nicholsonem w roli głównej – czas nadrobić zaległości!
For Whom The Bell Tolls
Utwór nosi tytuł znanej powieści Ernesta Hemingwaya, który w polskim przekładzie brzmi „Komu bije dzwon?”. Akcja tej jednej z najznamienitszych powieści, pełnej wyszukanych portretów psychologicznych bohaterów, rozgrywa się w Hiszpanii pogrążonej w tym czasie w wojnie domowej. O książce czytamy:
Co do utworu Mety, można pokusić się o stwierdzenie, że jest on kolejną żołnierską pieśnią po „No Remorse”. Jednak zarówno poprzednik, jak i następca utrzymany w wojskowym klimacie, a mianowicie „Disposable Heroes” nie dorastają do pięt poetyckiej wymowie „For Whom The Bell Tolls”. W każdym razie, tekst ukazuje wysłanego na pole bitewne żołnierza, którego przeznaczeniem jest umrzeć w imię „wyższej sprawy„. Obraz ten wydaje się mieć wiele wspólnego z przesłaniem powieści Hemingwaya – bądź bohaterem, pomimo swych ludzkich słabości. Nie zrozumcie mnie źle – tekst Hetfielda nie aprobuje wysyłania na śmierć niewinnych ludzi. Wręcz przeciwnie, „For Whom The Bell Tolls” podkreśla, jak bardzo wyniszczająca jest wojna, ile niesie za sobą strat i ludzkich cierpień.
Escape
Głównym motywem utworu (za którym autor niespecjalnie przepada) jest prawo jednostki do wolności oraz sprzeciw wobec kontroli państwa, które tą jednostkę ograniczają.
Będę walczył do końca
By uciec z tego fałszywego świata
Nieodwracalnego przeznaczenia
Nie mogę dać się schwytać
W krąg głupotyNie ma potrzeby słuchać tego co mówią
Życie mam po to, aby przeżyć je tak jak chcę
Można wysnuć przypuszczenie, jakoby Heftield pisząc owy tekst był pod wpływem inspiracji powieścią George’a Orwella „1984”, której jest z resztą fanem. Powieść ta odnosi się do totalitaryzmu – przedstawia trzy zwalczające się supermocarstwa, w których panuje reżim, prawa jednostki są pogwałcone, a obywatele są uświadamiani o słuszności poczynań rządowych. Brzmi znajomo? Powieść powszechnie uważana jest jako klasyk, więc jeśli jesteście zainteresowani tematyką, prędko biegnijcie do biblioteki.
NOWELA
One
Pewnie nie wszyscy wiedzą, że historia przedstawiona w jednym z najbardziej znanych utworów Metalliki zaczerpnięta jest w naprawdę dużym stopniu z noweli pod tytułem „Johnny Got His Gun” autorstwa Daltona Trumbo. Fabuła skupia się wokół amerykańskiego żołnierza walczącego w I Wojnie Światowej, który budzi się w szpitalu po wybuchu pocisku. Stopniowo orientuje się, że stracił ręce, nogi i całą twarz, a jedynym, co funkcjonuje w pełni, jest jego mózg. To czyni go więźniem swojego ciała.
Jest to niemalże identyczna sytuacja, w jakiej znalazł się bohater „One”. Hetfield odwzorowuje historię zwięźle, na temat i bardzo realistycznie. W pewnym momencie można wręcz współodczuć, co przeżywa poszkodowany, który pozbawiony jest podstawowych funkcji życiowych oraz zrozumieć jego pragnienie śmierci.
OPOWIADANIA LOVECRAFTA…
… czyli to, o czym bez wątpienia już słyszeliście. Opowiadania H.P. Lovecrafta ze względu na ich tematykę często nazywane są „mitologią Cthulhu”. Howard Phillips Lovecraft to amerykański pisarz grozy i fantasy, do którego twórczości szczególne zamiłowanie wykazywał Cliff Burton. Dzięki niemu powstało kilka utworów inspirowanych tymi tekstami.
The Call of Ktulu
Tytuł utworu jest identyczny jak opowieść „Zew Cthulhu” (ang. „The Call of Cthulhu”) i jednocześnie jest jego ilustracją. O opowiadaniu czytamy:
O tym, dlaczego Metallica postanowiła zmienić nazwę na „Ktulu” możecie przeczytać w wywiadzie z Larsem, który znajdziecie tutaj.
The Thing That Should Not Be
Tekst „The Thing…” inspirowany jest innym opowiadaniem, zatytułowanym „Dagon”. Po ogromnym sztormie, podróżnicy, którzy ocaleli, udają się na ląd, by tam odkryć, że miasteczko zamieszkane jest przez rybio-ludzkie hybrydy. Jedynym ich pragnieniem jest powrót do głębin i zjednoczenie ze swym panem i bogiem. „The Thing…” pełne jest mrocznych nawiązań do tej historii, ale zdaje się także opowiadać o czymś więcej.
Hybrydowe dzieci obserwują morze
Modlą się do ojca,
Wędrując po świecieNie martwym ten, kto spoczywa wiekami
Z dziwnymi eonami i śmierć może umrzeć
Wysysa z ciebie twój rozsądek
Staw czoła Rzeczy, której nie powinno być
KOMIKS
Enter Sandman
Czyżby James Hetfield czytywał komiksy? To bardzo możliwe! To właśnie cykl komiksów „Sandman” napisanych przez Neila Gaimana bardzo prawdopodobnie zainspirował go do napisania tekstu „Enter Sandman”. Chris Ingham pisze:
W świecie fantasy Gaimana Sandman jest bardzo rzeczywistą postacią, a raczej bogiem – jednym z tak zwanych siedmiu Nieskończonych, którzy rządzą, służą i sprzyjają ludzkości, w zależności od perspektywy, z jakiej się na nich patrzy. Sandman, jako pan świata snów, żyje w snach, manipuluje nimi, a nawet je terroryzuje, znów zależności od potrzeb.
Tymczasem Hetfield serwuje nam opowieść o koszmarach, potworach spod łóżka i kurczowym ściskaniu poduszki. W trzecim refrenie rozbrzmiewa dziecięca modlitwa, która dodaje wyrazu całemu utworowi.
OPOWIADANIA DLA DZIECI
Where The Wild Things Are
Tytuł tego dość niesłusznie niedocenianego utworu zaczerpnięty jest ze znanej książki dla dzieci Maurice’a Sendaka „Tam, gdzie żyją dzikie stwory” z 1963 roku, w której bohater Max żegluje do krainy dzikich stworów. Nie bez powodu Hetfield zainspirował się książką dziecięcą. Poprzez motyw dzieciństwa oraz symbolikę zabaw, James opowiada o rozczarowaniu w sposób, który silnie oddziałuje na odbiorcę. Ingham zachwyca się:
Tekst tej piosenki należy do najlepszych wśród napisanych przez Jamesa Hetfielda. Wersy takie jak: „Marionetki szturmują plaże/Wozy strażackie zakopane w piachu” są po prostu natchnione.
