Püdelsi: Recenzja płyty „Psychopop”

Po paru latach nieobecności na sklepowe półki wraca jedna z kultowych, lecz jednocześnie niedocenionych polskich płyt – „Psychopop” Püdelsów.

Parę tygodni temu miałem okazję uczestniczyć w specjalnym koncercie z okazji 30-lecia zespołu, który odbył się w krakowskim Małopolskim Ogrodzie Sztuki. Przez scenę przewinęło się wielu gości, w tym Maciej Maleńczuk, który choć z Pudelsami już nie gra, współtworzył w swoim czasie artystyczny i wreszcie komercyjny sukces formacji. Podczas występu została zaprezentowana większa część materiału z „Psychopopu”, co pozwoliło mi się po raz kolejny przekonać, jak dobre są te piosenki.

Album powstawał w niełatwym dla Püdelsów czasie (zresztą chyba głównie ze względu na ego muzyków nigdy nie był łatwy), kiedy to zespół oprócz ojca-założyciela, Andrzeja „Püdla” Bieniasza, tworzyło tak naprawdę trio Maleńczuka – Homo Twist, czyli gitarzysta i basista Olaf Deriglasoff oraz perkusista Artur Hajdasz. Dodatkowo skład został poszerzony o basistkę Małgorzatę „Teklę” Tekiel, która następnie współpracowała z Maleńczukiem przy jego solowej płycie „Ande La More”.

„Psychopop”, pierwotnie wydany w 1999 r., był pierwszym albumem z zupełnie premierowym materiałem. Na dwóch (a jeżeli dodamy płytę nagraną z Korą – trzech) poprzednich teksty i muzyka oparte były o twórczość Piotra Marka – genialnego malarza i krakowskiego artysty, założyciela formacji Düpą, która po jego samobójczej śmierci w 1985 r. przekształciła się w Püdelsów. Co ciekawe, grupa wyszła z tej sytuacji obronną ręką, przedstawiając materiał błyskotliwy i świeży, lecz niewątpliwie nawiązujący atmosferą absurdu do wspomnianego Düpą.

Tytuł krążka odzwierciedla jego zawartość muzyczną – z jednej strony jest przystępnie i przebojowo, z drugiej odjazdowo i psychodelicznie (szczególnie w drugiej części), a pastisz i inteligentna „szydera” wylewa się z każdego dźwięku i słowa. Część psycho zdecydowanie reprezentują ‘Psychopop’ (z wyjaśnieniem genezy tego ponadczasowego terminu stojącego ponad podziałami), ‘Kolacyja’, ‘Lucyfugus’, ‘Biada-dada’, czy ‘Wampir’, a pop to m.in. singlowe ‘Samba-Mamba’ (w klimacie muzyki latynoskiej), ‘Noś dobre ciuchy’ i jedna z najlepszych i najprawdziwszych polskich piosenek – jak na wspomnianym koncercie określił ją Maciej Miecznikowski – ‘Emeryten Party’. Są też celne ciosy wagi cięższej – ‘Szpaner’ i ‘Szuwary’. W tych wszystkich przypadkach Maleńczuk potwierdza, jak wszechstronnym jest wokalistą i jak wielkim skarbem był dla Püdelsów. Potrafi on wczuć się w każdy gatunek – raz śpiewa falsetem, raz jest rasowym hardrockowym wokalistą, aż w końcu lirycznym solistą wyciskającym łzy domowych gospodyń, lecz tutaj jeszcze z przymrużeniem oka (‘Jestem sam’).

Tekstom trzeba w przypadku tej płyty poświęcić osobny akapit. Powstawały one „zbiorowo” podczas burzy mózgów wspieranej mniej lub bardziej legalnymi środkami. Słuchając prześmiewczych komentarzy dotyczących stanu polskiego przemysłu muzycznego i komercji, wątpliwego gustu współmieszkańców naszego kraju, relacji międzyludzkich, czy manii własnej wielkości nie sposób nie uśmiechnąć się do siebie. Gdy Maleńczuk snuje opowieść o Jarku i Andrzeju, dwóch muzykach z różnych bajek, którzy w końcu znajdują rozejm w postaci psychopopu przy okazji okazuje się celnym obserwatorem (wciąż aktualnej) showbiznesowej rzeczywistości: do kariery wy się pchacie, jak do pralki brudne gacie.

Błyskotliwych, zabawnych i po prostu śmiesznych zwrotów jest tu za wiele, by przytaczać je jeden po drugim, dlatego osobom z nieco absurdalnym i ironicznym poczuciem humoru radzę sięgnąć po płytę czym prędzej. A ze względu na interesujące, nieoczywiste połączenia muzyczne, uzależniające linie basowe Deriglasoffa i świetne wykonania, lecz jednocześnie wielki luz polecam płytę każdemu miłośnikowi po prostu dobrej muzyki. Według mnie „Psychopop” to jedna z najbardziej niedocenionych polskich płyt.